bookstories Σκουριά και χρυσάφι, Μαίρη Κόντζογλου, εκδόσεις Μεταίχμιο

Συντάχθηκε στις 17/03/21


Η αγαπημένη μου συγγραφέας Μαίρη Κόντζογλου και οι εκδόσεις Μεταίχμιο κάνουν πάλι το θαύμα τους και με την διλογία σκουριά και χρυσάφι με έναν μαγικό τρόπο μας ταξιδεύουν για μια ακόμα φορά στον χρόνο. Από τις εκδόσεις μεταίχμιο κυκλοφορούν και τα υπόλοιπα βιβλία της συγγραφέως Το Μέλι το Θαλασσινό (2008), Περπάτα µε τον άγγελό σου (2009), η τριλογία «Οι μεσημβρινοί της ζωής» (2011) που αποτελείται από τα βιβλία Άγνωστη χώρα, Μεσονύκτιο, Μεσουράνηση, Χίλιες ζωές απόψε (2013), η τριλογία «Τα Παλιά Ασήμια» που αποτελείται από τα βιβλία Τα Παλιά Ασήμια (2014), Προσευχή για τα Παλιά Ασήμια (2015), Πέρα από τα Παλιά Ασήμια (2015), Οι Μαγεμένες (2017).

Η διλογία σκουριά και χρυσάφι που αποτελείται από τα βιβλία Νεγρεπόντε και Πόρτο Λεόνε είναι η ιστορία του Αγγελή Βαμβακά και των απογόνων του, που από την καταστροφή των Ψαρών και τα ταραγμένα χρόνια της επανάστασης φτάνουν να κατακτήσουν τον κόσμο με το διάσημο ποτό τους. Στο πρώτο βιβλίο Νεγρεπόντε, γνωρίζουμε κατά βάση τον Αγγελή που ως ο μόνος από τους συγγενείς του, επιζών της καταστροφής των Ψαρών έρχεται πρόσφυγας στην Χαλκίδα προσπαθώντας να «πνίξει» τα φαντάσματα του παρελθόντος και να φτιάξει την ζωή του. Και τα καταφέρνει, όχι όμως χωρίς κόπους και θυσίες. Φτιάχνει μια μεγάλη, πολύ μεγάλη οικογένεια και ευημερεί. Αλλά η Χαλκίδα είναι πολύ μικρή για τα όνειρα και τις φιλοδοξίες του γιου του Αντώνη και της κόρης του Αυγουστίνας. Ο Πειραιάς φαντάζει το ιδανικό μέρος για να μεγαλουργήσουν. Στο δεύτερο βιβλίο Πόρτο Λεόνε βλέπουμε την προσπάθεια όλης της οικογένειας. Η δράση έχει μεταφερθεί στην Αθήνα και στον Πειραιά όπου ο Αντώνης προσπαθεί να εκπληρώσει την υπόσχεση στον πατέρα του. Όχι χωρίς κόπο και θυσίες και αυτός. Πολλές θυσίες. Σε ανθρώπους και συναισθήματα κυρίως.

Δεν ξέρω τι να πρωτοπώ για τα δυο αυτά βιβλία. Η ιστορία της οικογένειας Βαμβακά είναι από μόνη της τόσο μοναδική και συγκλονιστική. Η γραφή της Μαίρης Κόντζογλου έρχεται απλά να την απογειώσει. Και τα δυο βιβλία δομούνται στο παρόν και το παρελθόν. Τα παρόν είναι το 1899 όπου ο Αντώνης σε πρώτο πρόσωπο έρχεται με τις αναμνήσεις του να εξηγήσει την τριτοπρόσωπη αφήγηση. Υπέροχες πραγματικά εικόνες της Αθήνας του Όθωνα και της Αμαλίας. Αρώματα από μούστο και κρασί. Χαρακτήρες μοναδικοί, δομημένοι άρτια που συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο. Δεν ξέρω πραγματικά ποιον να πρωτοδιαλέξω. Τον Αγγελή, τον Αντώνη, την Αυγουστίνα , τον Παλαιολόγο,την μάνα στήριγμα για όλους. Είναι τόσοι πολλοί και τόσο απαραίτητοι όλοι για την εξέλιξη της ιστορίας. Υπέροχοι χαρακτήρες που είχαν την τύχη να ζήσουν σε μια καταπληκτική εποχή. Προσωπικά θα προτιμήσω το Πόρτο Λεόνε λιγάκι περισσότερο γιατί εκεί η δράση είναι πραγματικά καταιγιστική. Η Μαίρη Κόντζογλου στην πιο μεστή στιγμή της καριέρας της.

Από τα οπισθόφυλλα: Νεγρεπόντε: Χρυσάφι ατόφιο που, κατά λάθος –αλλά μπορεί και εσκεμμένα–, μέσα του έπεσε λίγη σκουριά.Το κόκκινο της σκουριάς τού έδωσε τη γλύκα, την πλάνη της αμαρτίας.Και έτσι, καθώς τίποτα δεν υπάρχει ατόφιο, ούτε χρώμα ούτε χαρά, μα ούτε και λύπη, όλοι σταλάξαμε λίγη σκουριά στη ζωή μας.Σκουριά και χρυσάφι είναι όλα.Τα Ψαρά και η θυσία των κλεισμένων στο γενοβέζικο Κάστρο. Το ενετικό Νεγρεπόντε, η Χαλκίδα με τα «τρελά νερά», που είναι πια ελληνική. Ο Πειραιάς ανερχόμενο λιμάνι και εμπορικό κέντρο. Η Αθήνα, υπό τη σκιά του Παρθενώνα, πρωτεύουσα του βασιλείου.Σ’ αυτά τα μέρη και στη φωτιά των γεγονότων του πολυτάραχου 19ου αιώνα θα ζήσουν τα μέλη της οικογένειας του Αγγελή Βαμβακά, επιζώντα της καταστροφής των Ψαρών.Ο γιος του Αντώνης, με σύμμαχο την ετεροθαλή αδελφή του Αυγουστίνα, αγαπημένη Δεσποινίδα των Τιμών της Αμαλίας, θα αλλάξει τη μοίρα της πολυμελούς οικογένειας, δημιουργώντας «το καλύτερο ποτό του κόσμου».Οι Βαυαροί βασιλιάδες και οι οπλαρχηγοί του ’21, οι Φαναριώτες, οι πολιτικοί -βασιλόφρονες και αντιφρονούντες-, οι εφοπλιστές, οι έμποροι, οι εργάτες και οι ξωμάχοι, στο οικογενειακό αυτό έπος, θα γίνουν η φιλοσοφική λίθος που μετατρέπει τα πάντα σε χρυσάφι, για να γεννηθεί ένα ποτό εξίσου πολύτιμο.Το Νεγρεπόντε είναι το πρώτο μέρος της διλογίας Σκουριά και χρυσάφι, στο οποίο, παράλληλα με τη συνταρακτική προσωπική ιστορία της οικογένειας Βαμβακά, παρακολουθούμε τα γεγονότα-σταθμούς του 19ου αιώνα που οδήγησαν στη δημιουργία της αστικής τάξης στην Ελλάδα. Πόρτο Λεόνε: Στα χρόνια που το Πόρτο Λεόνε, όπως αποκαλούσαν οι Ενετοί τον Πειραιά, αρχίζει να αναδεικνύεται σ’ ένα από τα σηµαντικότερα λιµάνια της Μεσογείου, ο Αντώνης Βαµβακάς χτίζει µια αυτοκρατορία κάτω από την οποία, όπως ήταν η επιθυµία των γονιών του, στεγάζονται όλα τα µέλη της πολυπληθούς οικογένειας. Για την επίτευξη του στόχου του να δηµιουργήσει το καλύτερο Ποτό στον κόσµο, δεν θα διστάσει να εκµεταλλευτεί όποιον µπορεί να του φανεί χρήσιµος, ούτε να θυσιάσει τις επιθυµίες και τα όνειρα της αφοσιωµένης συµµάχου του, της αγαπηµένης του αδελφής Αυγουστίνας.Το Ποτό που παράγεται χάρη στο πάθος και το µεράκι ενός οινοποιού, τελειοποιείται µε τις γνώσεις ενός χηµικού, ξεκινάει το νικητήριο ταξίδι του στην Ελλάδα και το εξωτερικό µε την ώθηση που του δίνουν οι καινοτόµες εµπνεύσεις της Αυγουστίνας.Πρόσωπα, όπως ο αναρχικός Mάρκος Πόθος και ο αρχαιολάτρης Ροµάν Σεβαλιέ, η Σιµόν, η γυναίκα-όπιο, ο µοιραίος Μάνος, ο αφοσιωµένος στην πολιτική Φίλιππος Παλαιολόγος , ο «Ρώσος» Ανδρέας Σινάνογλου, o βασιλιάς Γεώργιος και η βασίλισσα Όλγα· γεγονότα-σταθµοί, όπως το «λαυρεωτικό ζήτηµα» και «η υπόθεση Νίκολσον», το δαιδαλώδες πολιτικό σκηνικό και τα παιχνίδια των κοµµάτων· τόποι µυθικοί, όπως η Νέα Υόρκη και η Κωνσταντινούπολη, πλαισιώνουν τις καταιγιστικές εξελίξεις στις ζωές των πρωταγωνιστών.Στιγµατισµένοι από τους συµβιβασµούς τους, ο Αντώνης και η Αυγουστίνα θα ζήσουν στιγµές δόξας και ανείπωτου πόνου.